Google+

Jesteś tutaj:

Strona główna Historia miejsca Zabytkowy park
Zabytkowy park PDF Drukuj Email

plan Wstępna ocena wartości przyrodniczych parku we Frący (na podstawie rekonesansowych badań jego szaty roślinnej na przełomie kwietnia i maja 2009 r.

Mimo długotrwałego zaniedbania i braku bieżącej opieki specjalistycznej, park we Frący wciąż posiada wysoką wartość przyrodniczą, skupiając wiele gatunków drzew i krzewów oraz roślin zielnych, a także bogatą faunę. W krajobrazie rolniczym, na terenach intensywnie i od dawna wylesionych, stanowi on ostoję dla wielu gatunków typowo leśnych, jakie nie miałyby szans przetrwania, gdyby nie to skupienie roślinności drzewiastej, utworzone przez człowieka w celach ozdobnych i rekreacyjnych. Jest to jednocześnie relatywnie rozległa powierzchnia, co stwarza większe szanse na dalsze trwanie zieleni parkowej z jego przyrodniczymi wartościami.

Wstępna ocena składu gatunkowego roślin naczyniowych parku we Frący wskazuje, że można ją szacować na około 150 gatunków, w czym udział ma około 48 gatunków odmian roślin drzewiastych (około 32 gatunki i odmiany drzew oraz 16 – krzewów). Jest to duże bogactwo, stanowiące istotną wartość omawianego parku. Wśród drzew mamy zarówno przedstawicieli rodzimej flory, rosnących w swoim siedlisku, jak m. in. Dąb szypułkowy, grab pospolity, jesion wyniosły, lipa drobnolistna, wiąz polny i wiąz górski, a także taksony posadzone poza swoim naturalnym, krajowym zasięgiem, jak np. klon jawor, klon polny, lipa szerokolistna, świerk pospolity, a przypuszczalnie też buk pospolity. Niektóre z drzew występują w interesujących odmianach, jak np. jawor, czy też wiąz polny w formie korkowej, o charakterystycznych korkowych listwach na gałęziach. Rosną tu również introdukowane, obce gatunki, jak np. dąb czerwony, topola kanadyjska, kasztanowiec pospolity, gatunki iglaste, jak choina kanadyjska i żywotnik olbrzymi. Kilka drzew obcego pochodzenia należy do rzadszych w naszych parkach, jak np. kasztanowiec żółty, którego dorodny okaz zaszczepiony na kasztanowcu pospolitym, znajduje się na skraju tutejszego zadrzewienia. Łącznie skład dendroflory parku jest bardzo urozmaicony i interesujący, co wskazuje na wciąż utrzymującą się jego rolę, jako miejsca hodowli wielu roślin, zwłaszcza drzewiastych dla nauki i przyjemności człowieka.

Szereg drzew, zwłaszcza dęby i lipy, to stare okazy, liczące sobie przypuszczalnie nawet 200 i więcej lat. Jest to kolejny atut parku, zwłaszcza, że aktualnie w naszym kraju trwa wycinka starych drzew przy szosach. Wkrótce, w krajobrazie rolniczym, takim jak na Kociewiu, wyłącznie stare parki i cmentarze będą utrzymywały dorodne, wiekowe okazy drzew, tak ważne ze względów klimatycznych, krajobrazowych, jak również utrzymywania różnorodności biologicznej (stanowią miejsce bytowania wielu organizmów, których liczba przeważnie zwiększa się z wiekiem drzewa).

Na urozmaicenie gatunkowe flory parku składają się również krzewy, zarówno rodzime, jak np. leszczyna pospolita, bez czarny, głogi, trzmielina pospolita, jak również introdukowane – krajowe, obce tu siedliskowo, np. bez koralowy, jak też obcego pochodzenia, m. in. ?, tawuła, czy śliwa wiśniowa (ałycza). Również runo przyczynia się do bogactwa flory. Z jednej strony występują w nim rodzime gatunki leśne, jak zawilec gajowy, złoć żółta, ale także gatunki sadzone tu w przeszłości, jak np. fiołek wonny, narcyzy, śniedek baldaszkowaty, śnieżyczka przebiśnieg.

Ważnym elementem parku jest woda. Obecne są na jego terenie trzy stawy (jeden jest w połowie w granicach parku), połączone ciekiem. Woda zawsze stanowiła ważny składnik parków, zarówno ze względu na zasilanie roślina, jak też istotną rolę ozdobną i urozmaicającą krajobraz. Jednocześnie stawy parkowe, utworzone przez człowieka na cieku, dają szansę na retencję wody i w istotny sposób wpływają na lokalny klimat oraz wzrost różnorodności biologicznej. Występuje w nich i na ich obrzeżach szereg roślin wodnych i bagiennych, jak np. rzęsy, pałka szerokolistna, jaskier jadowity, czy psianka słodkogórz. Szkoda, że stawy są aktualnie znacznie wypłycone i zamulone (zmniejszone zasilanie?). a ciek został wprowadzony w bardzo głęboko wkopany rów, co powoduje przesuszenie siedlisk parku. Inną kwestią jest stan czystości wody cieku, a w konsekwencji – stawów.

Stosunkowo rozległe zadrzewienie, otoczone rozległymi polami, automatycznie staje się ośrodkiem koncentracji występowania urozmaiconej fauny. Jednym z jej znaczących i bardzo ważnych pod wieloma względami składników, jest awifauna. Wiele ptaków dopiero w enklawie zieleni , przypominającej las, z obecnością zarówno wysokich drzew, jak też ich podrostu warstwy krzewów i runa, ma szansę bytowania. Stare parki, dzięki ich botanicznemu urozmaiceniu gatunkowemu oraz starym drzewom, częstokroć posiadają znacznie bogatszy zestaw gatunków ptaków, niż lasy gospodarcze, zwłaszcza tak u nas rozpowszechnione monokultury sosnowe. Bogactwo fauny dotyczy również stawonogów – owadów i pajęczaków, a także innych grup, a nawet mikroorganizmów glebowych. Brak ingerencji człowieka w starych parkach dotyczy nie tylko długotrwałego nie podejmowania pielęgnacji zieleni, ale i pozytywnych aspektów, jak nie stosowania tu pestycydów, nawozów sztucznych i innych chemicznych środków, które tak powszechnie na polach i w ogrodach zmieniły skład edafonu (żywych elementów gleby).

Podsumowując – park we Frący posiada wysoką wartość przyrodniczą, ze względu na:

- Relatywnie dużą powierzchnię.

- Bogactwo i urozmaicenie gatunkowe dendroflory.

- Obecność rzadszych, interesujących okazów oraz cennych odmian.

- Występowanie starych drzew.

- Obecność interesujących krzewów oraz ich runa, zarówno z rodzimymi, jak i hodowanymi roślinami.

- Utrzymywanie leśnego siedliska, jakie zostało w okolicy całkowicie zlikwidowane przez wielowiekowe rolnictwo.

- Obecność wody, w postaci cieku i zasilanych przez niego trzech stawów.

- Bogactwo fauny, a zwłaszcza awifauny oraz wielu organizmów zwierzęcych z innych grup systematycznych, jakie bytują tu dzięki zadrzewieniu.

- Rolę dla lokalnego klimatu, krajobrazu, a także kształtowania więzi emocjonalnej z przyrodą u lokalnej społeczności.

Z powyższych względów, jak również ze względów kulturowych, historycznych i emocjonalnych, park we Frący powinien zostać nie tylko zachowany, ale rozsądnie rewaloryzowany, aby nie tylko odtworzyć jego wartości architektoniczne i kulturowe, umożliwić i zwiększyć świadome korzystanie z niego przez społeczeństwo, ale również utrzymać, a nawet wzbogacić , jego wartości przyrodnicze.

Michał Buliński

Poprawiony: piątek, 19 września 2014 20:42
 

Mówią o nas

Zabytkowy park odzyska swoją świetność

Rewitalizacja parku we Frący zakończy się w tym roku. Gdyby nie działania władz gminy, inwestorów oraz samych mieszkańców miejscowości, to piękne i historyczne miejsce uległoby zapomnieniu.

więcej...

Powstaje centrum

Trwa budowa Wiejskiego Centrum Historyczno – Edukacyjnego w miejscowości Frąca wraz z rewitalizacją zabytkowego parku, infrastrukturą techniczną, małą architekturą, zielenią towarzyszącą i parkingiem

więcej...